آشنایی با implication چیست؟ آشنایی با استلزام چیست؟ آشنایی با درتاهش چیست؟ آشنایی با پسامد چیست؟

درتاهش

همچنین شناخته شده با: استلزام پسامد
برابر انگلیک (انگلیسی): implication

مانه

در این بخش واژه‌های بیگانه به کار رفته است.

درتاهش نهاده‌ی فریست [=اصلی] گویایی است؛ این‌که چه چیزی در پس چه چیزی می‌آید. این پنداره همچنین سگالشی‌ترین [=بحث‌برانگیزترین] پنداره در گویایی است و پراسه‌های [=مسائل] آن موجب پدیدار گشتن راژمان‌های گویایی گوناگونی شده است. در این پایگاه واژه‌ی دَرتاهش برای ترازبانش واژه‌ی implication برگزیده و به‌کار گرفته شده است. آنچه در نوشتارگان فارسی فراگیر است، بکارگیری واژه‌ی استلزام برای implication است که به سه چرایی برگزیده نگارنده‌ نیست. نخست اینکه اگر بینگاریم که واژه‌ی استلزام تنها برای بازبرد به بگرت [=مفهوم] implication جا افتاده و بکار می‌رود و این کاربرد در بردانده‌ی لزوم نیست؛ همچنان این دشواری وجود دارد که واژه‌ی انگلیسی entailment هم که چمی دیگر دارد، بوسیله‌ی بسیاری از نویسندگان به استلزام ترازبانیده شده است و سود بردن از یک واژه‌ در دو چم گوناگون خواننده‌ی نوشتارهای دانشیک را دچار دژگیری [=اشتباه] و سردرگمی خواهد کرد. همچنین واژه‌ی پیامد نیز برگردان رایگ واژه‌ی consequence است و بهتر است از آن نیز بهره گرفته نشود. چرایی دوم و مهندتر این است که implication برنده [=حامل] بگرت کم‌زورتر [=ضعیف‌تر] از لزوم در گویایی کلاسیک است و آن پیش و پس بودن دو گزاره نسبت به هم است. (چنانکه جایگزینی این آپارگر [=عملگر] با ≥ در جدول ارزش برآیند یکسانی را در پی خواهد داشت.) و چرایی سوم که بیشتر زبانی است این که می‌توانیم کارواژه imply را نیز به همان گونه زبان انگلیسی برگردانیم؛ 'A implies B' را برگردانیم به 'A می‌درتاهد B را' یا 'A B را می‌درتاهد'. در حالیکه گاهی ترازبانندگان با بکارگیری واژه استلزام سهانهایی [=جمله‌هایی] با این الگو را، دژگیرانه، 'الف مستلزم ب است' ترازبانیده‌اند که چمی سراسر وارونه را می‌رساند و سهان باید به دیسه‌ی 'ب مستلزم الف است' ترازبانیده شود که در اینصورت جایگاه دو گزاره‌ جابه‌جا می‌شود. (چنانکه می‌گوییم ب شرط لازم برای الف است.)